Voorafgaand aan de leveringsakte wordt er ook een koopovereenkomst gemaakt. Meestal doet de makelaar dit, maar een notaris kan hier ook voor zorgen. Een koopovereenkomst legt de afspraken rondom koop en verkoop vast, maar de koper is na het tekenen van de koopovereenkomst nog geen eigenaar van de woning. Daarvoor moet je altijd naar de notaris.
Om een huis te kunnen kopen hebben veel mensen een hypotheek nodig. Een hypotheek heeft twee kanten: aan de ene kant maak je met de bank een afspraak over een geldlening en
aan de andere kant spreek je met de bank af dat je huis als onderpand mag dienen voor die lening. In de hypotheekakte staan al deze afspraken vermeld. Maar nog belangrijker, door het tekenen van de hypotheekakte en de inschrijving ervan bij het Kadaster, krijgt de bank het recht om jouw huis, waarvan jij eigenaar bent, te verkopen als je de afspraken over de lening niet nakomt. Hierdoor heeft de bank zekerheid dat zij altijd haar geld terugkrijgt: ofwel via aflossing van de lening, ofwel via het recht om het huis te mogen verkopen. Dát recht goed regelen, dat is wat een notaris doet door het opmaken van een hypotheekakte.
Wie een appartement of een boven- of benedenwoning koopt, is altijd, samen met de andere bewoners van het gebouw, eigenaar van het gehele gebouw en de grond. Hierdoor is men samen verantwoordelijk voor bijvoorbeeld het onderhoud van het dak of de lift. Daarnaast krijgt de koper van een appartement of boven- of benedenwoning het exclusieve gebruiksrecht voor zijn "eigen" woning. Dit alles wordt appartementsrecht genoemd en moet door de notaris in de
leveringsakte vermeld worden.
Het kan ook voorkomen dat een gebouw in appartementen opgesplitst moet worden. De notaris moet dan in een splitsingsakte precies formuleren welke gedeelten van het gebouw door wie gebruikt mogen worden. In de akte die hierbij hoort wordt dan ook altijd een Vereniging van Eigenaren opgericht.
Als je samen een huis hebt gekocht en gaat scheiden of uit elkaar gaat, is het meestal zo dat ofwel het huis verkocht wordt ofwel dat één van beide ex-partners volledig eigenaar van de woning moet worden. Om het huis daadwerkelijk op naam van één van beide ex-partners te krijgen, moet je naar de notaris om een akte van verdeling op te laten maken. Een notaris is daarbij altijd onafhankelijk en is verplicht de belangen van beide partijen zo goed mogelijk te behartigen.
Naast het opstellen van de verdelingsakte, kan de notaris ook adviseren op het gebied van een
flitsscheiding, alimentatie, pensioen en verdeling van andere bezittingen.